Arac aydinlatma sistemleri (xenon far vs...)

Ebu Zer Gifari

merhaba arkadaslar.
bu konu hakkinda ozelden cok soru geldigi icin kendi bilgilerim ve buldugum guzel bilgileri burda paylasmak istedim.
artik burdan devam edelim.
not:ozelden bu konu ile ilgili sorular gelirse cevaplanmayacak.unutmayin ki sizden baska merak edenler de olabilir bu konuyu.paylasimlara burdan devam edelim...
bir sure ust konu olarak kalsin daha sonra istege gore normal yapilabilir...
buldugum bilgiler alintidir...

Arac Atdinlatma sistemlerinin Tarihcesi...

1908... Otomobilde dinamonun kullanılmaya başlanması ile birlikte elektrikli ampuller de kullanılmaya başlandı. Bu ampullerin en kötü yanı aniden ve sıkça bozuluyor olmasıydı.
Farda ışığı yola direkt olarak yansıtan parabolic aynalar kullanılıyordu. Işığın dağılımı o kadar kötüydü ki, geceleyin karşılaşan iki otomobilden biri durmak zorunda kalıyordu.
1917...Özel kaplamalı metal reflektör ve yeni ampul soketlerinin kullanılmaya başlanması. Bu reflektörlerde daha gelişmiş odaklama ayarları yapılabiliyordu.
1919...Kısa ve uzun far için ayrı reflektörler kullanılmaya başlandı. Bu düzenleme ile birlikte ışığın dağılımı sorunu da kısmen çözülmüş oldu.
1925...Kısa ve uzun far ışığının aynı reflektörde üretilmesi için yapılan çalışmalar sonuç vermeye başladı. Böylece maliyet daha da azaltılabilecekti.
1926...Stop lambası kullanılmaya başlandı.
1931...Ön sis farı kullanılmaya başlandı. Sis farı özel optik yapısı ile kısa farın aksine yüzeyi aydınlatıyor, ışığın siste geri yansımasını engelleyebiliyordu.
1945...Asimetrik ışık deseninin kısa farlarda kullanılmaya başlanması ile yolun sağ tarafına daha fazla ışık yansıtılması sağlanarak karşıdan gelen trafiğin üretilen ışıktan rahatsız olması engellendi.
1958..Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) yayınladığı tüzükler ile üye ülkeler tarafından uyulması gereken otomobil aydınlatmasının tüm standartlarını belirledi.
1962...Otomobil aydınlatmasında kullanılan ilk halojen ampul olan H1 üretildi.
1966...Arka sis farı kullanılmaya başlandı.
1967...H3 ampul üretildi.
1971... H4 ampul üretildi
1974... 3. stop lambasının gerideki sürücüyü daha iyi uyardığı bir psikolog tarafından keşfedildi.
Elektrikli far seviye ayarlama mekanizması kullanılmaya başlandı.
1983... Elipsoidal far üretildi
1988... Free form far üretildi.
1992... Xenon far ilk defa BMW 7 serisinde uygulandı.
H7 ampul üretildi.
Ledli 3. stop lambası ilk defa BMW 3 Cabrio'da kullanıldı.
1993... Şeffaf ön camlı free form far üretildi.
1997... Mavimsi ışık veren ampuller ve Xenon gazı içeren yüksek performanslı halojen ampuller üretildi.
1999... H8, H9, H11 ampulleri üretildi .
2000... Bi-Xenon far ilk defa Saab 9.5 serisinde kullanıldı.
2001... Merkezi aydınlatma sistemlerinin ilk denemeleri. Bu sistemde otomobil içinde merkezi olarak bulunan Xenon ampulünün ışığı fiberoptik kablolarla farlara dağıtılmaktaydı.
2002... Statik ve dinamik dönebilen farların geliştirilmesi. Bu sistemde far ışıkları direksiyon pozisyonu ve virajın durumuna göre 15º açı ile yön değiştirebiliyordu.
2003... Dönen farlar Avrupa ülkelerinde kullanılmak üzere onay aldı.
Ledli park ve gündüz sürüş farı (DRL) ilk defa Audi A8'de kullanıldı.
Statik ve dinamik dönebilen far ilk defa Opel Signum'da birlikte kullanıldı.

alintidir...
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:24 Mesaj konusu:

Farlar neden bugulanir?

en cok gelen sorular icersinde bu yer aliyor.
Farın yakılması, dış ortam ısısının aniden azalması, motor veya radyatörün ısısının etkisi ve benzeri nedenler farın içindeki ısıyı artırır. Isının etkisi ile farın iç yüzeyindeki nem içeri doğru yayılır. Farın içindeki havanın nemi doyum noktasına ulaşınca da nem farın soğuk kısımlarında yoğunlaşarak buğuyu oluşturur.

Çoğunlukla otomobilin kullanılıp park edilmesinden sonra buğu oluşmasının nedeni bu esnada far içindeki ısının en yüksek değerine ulaşmış olması ve hava dolaşımının olmamasıdır. Sağ ve sol farlar bulundukları yerler açısından farklı ısı etkilerine maruz kaldıklarından farklı tepkiler gösterebilirler.
Nemin dışarı atılması için farın çeşitli noktalarında havalandırma delikleri bulunmaktadır. Buğunun kendiliğinden temizlenmesi pek çok faktöre bağlıdır.

-Otomobilin uzun süre farlar tamamen kapalı veya kısa+uzun farlar yakılarak kullanılması veya,
-Otomobilin uzun süre farlar tamamen kapalı park halinde bekletilmesi buğuyu temizleyebilir.

alintidir...
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:27 Mesaj konusu:

Renk sicakligi nedir? ozellikle xenon farlarda bu onemlidir.

arkadaslar renk sıcaklığı ışığın rengidir, ışığın miktarı ile bir ilgisi yoktur.(genelde miktari ile karistirilir)Renk sıcaklığı artırıldığında ışıktaki mavinin payı artar, kırmızının payı azalır.
renk arttikca dogru oranti ile mavi artar.

soyle bi tablo buldum belki isinize yarayabilir...

_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:32 Mesaj konusu:

arkadaslar Far Yapisi ve Dizayni hakkinda bilgileri verelim.
benim bildigim Parabolic (desenli camlı)---Free form (şeffaf camlı)---Elipsoidal (mercekli farlar var.
bunlari biraz daha detaylandiralim.bunlardan baska far yapisi ve dizayni var mi bilmiyorum.eger varsa sizlerin de paylasimlariyla daha guzel olacak.

Parabolic (desenli camlı) : Otomobil farlarının atası olan bu tip farlar artık kullanılmamaktadır.

Ampulün ürettiği ışık parabolic reflektörden ileriye yansıtılır. Farın önündeki desenli ön cam ışığı kırarak istenen yönlerde (üst karanlık-alt aydınlık, asimetrik desen) düzgün dağılımını sağlar.

Optik mesafe 15-40 mm. arasında değişmektedir. Bu uzaklık azaldıkça üretilen ışık genişler. Far reflektörü ne kadar büyük olursa verdiği ışık ta o kadar fazla olur.
İki reflektörlü versiyonda genellikle H7 veya H1, tek reflektörlü versiyonda H4 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir.

Free form (şeffaf camlı) : 1990'lı yılların sonlarından itibaren kullanılmaya başlanan bu tip farlar günümüzde üretilen otomobillerin yaklaşık hepsinde bulunmaktadır.

Güçlü bilgisayarlar ve özel optik yazılımları ile reflektör üzerinde optik mesafeden bağımsız onbinlerce farklı yansıma noktası oluşturulur. Işığın dağılımı bu yansıma noktalarında şekillendiğinden şeffaf ön cam kullanılabilmektedir.

Bu sayede performans %50 kadar artırılmış, farklı far dizaynları geliştirilebilmesine olanak tanınmıştır.

İki reflektörlü versiyonda genellikle H7 veya H1, bir reflektörlü versiyonda H4 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir.

Elipsoidal (mercekli) : Bu tip farların kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmakta, teknolojinin gelişmesine paralel olarak farklı alanlarda kullanılabilmesi için (bi-xenon far, dönen far vb.) sürekli geliştirilmektedir.

Güçlü bilgisayarlar ve özel optik yazılımları ile reflektör üzerinde eliptik bir yansıma yüzeyi oluşturulur. Reflektörün önündeki siper üretilen ışığın istenmeyen kısmını keser. Öndeki mercek te kalan ışığı toplayarak ileri yansıtır.

Bu sayede daha küçük ve etkili yansıma yüzeyleri oluşturulabilmekte, farklı desenlerde ışık dağılımı elde edilebilmektedir. Genellikle 60-70 mm. çapında mercekler kullanılmaktadır. Merceğin çapı büyüdükçe ışık deseni genişler.
Genellikle kısa far elipsoidal projektörlü, uzun far ise free from reflektörlü olarak tasarlanır. Elipsoidal projektörde H7 veya Xenon, free form reflektörde H7 veya H1 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir.

alintidir...
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:36 Mesaj konusu:

halojen farlar hakkinda kisaca bilgi verelim.

Halojen far : Günümüz otomobillerinde yaygın olarak halojen farlar kullanılmaktadır. Tercih edilmesinin birinci nedeni pahalı bileşenler gerektirmediği için maliyetinin düşük olmasıdır.

Çoğunlukla free form reflektörler kullanılan halojen farlarda nadiren elipsoidal projektör tercih eden üreticiler de bulunmaktadır.

Bundan dolayı farklı tiplerde halojen ampul çeşitleri üretilmektedir.

Halojen ampul : Ampulün içine halojen, iodin, bromine ve diğer gaz karışımları doldurulmuştur.

Tungsten tel, üzerinden akım geçmesi sonucunda ısınarak ışık verir. Bu esnada telin ısısı 3000 ºC, ampulün metal soketinin ısısı 500 ºC civarına kadar yükselmektedir.

Halojen ampulün içinde oluşan bu kimyasal aktarımlar, kullanıma ve üretime bağlı olarak ampulün ömrünü önemli ölçüde etkilemektedir.

Seviye ayarlama sistemi : Otomobillerde manuel far yüksekliği seviye ayarlama sistemi bulunması 1993 yılında zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayede karşıdan gelen trafiğin yayılan ışıktan rahatsız olması engellenmiştir.

Farınızın yükseklik seviyesi ayarının kalibrasyonunu yetkili servislerdeki hassas cihazlarda yaptırmalısınız. Ayrıca bu cihazla farınızın sağ-sol yön ayarı da yapılmaktadır.

Seviye ayarlama motoru : Farın yükseklik seviyesinin ayarlanması için farın arkasına monte edilmiş küçük elektromotorlar kullanılır ve sürücü tarafında bulunan düğme ile kontrol edilir.

Motorun piminin ileri-geri hareketi ile far içindeki reflektör aşağı-yukarı yönlendirilmektedir.

Ayrıca arkasında bulunan vidayla hassas ayarlamalar yapılması mümkündür.

alintidir...
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:40 Mesaj konusu:

son olarak ta xenon farlar hakkinda benim icin cok degerli olan buldugum bilgileri paylasayim...

Xenon far : Genellikle kısa far olarak kullanılan Xenon farlarda ışık dağılımının düzgün ve keskin olması için mercekli elipsoidal projektörler kullanılır. Az da olsa reflektör tabanlı Xenon far kullanan üreticiler de bulunmaktadır.

Kullanılan projektör/reflektör Xenon ampulünün optiğine göre tasarlanmıştır.

Xenon ampulun uzun ısınma süresi nedeni ile uzun farda halojen far reflektörü ve ampulü kullanılmaktadır.

Bi-Xenon far : Xenon fardan farkı, uzun far ışığını da Xenon ampulden üretebilmesidir.

Elipsodial projektörün önündeki hareketli siper küçük bir motor ile yukarı-aşağı hareket ettirilerek kısa-uzun far geçişi sağlanır.

Sadece kısa far açıkken Bi-Xenon özelliği çalışır, kısa far kapalıyken sellektör yapılabilmesi için ayrı bir halojen far reflektörü ve ampulü kullanılmaktadır.

Xenon ampul : Ampulün içine özel bazı metalik gazlar doldurulmuştur. İçinde bulunan iki elektrotun arasında sıçrayan ark ile ışık elde edilir.

İlk çalışma gerilimi yaklaşık 23000 volttur. Gerçek performansına ulaşabilmesi için 10 sn. kadar ısınması gerekmektedir. Isındıktan sonra 85 volt gerilimle çalışır.

Halojen ampullerden 5 kat fazla ömüre sahip olan Xenon ampulü, halojen ampullerden 3 kat fazla ışık verebilmektedir.

Xenon farlı araçlarda genellikle oem üreticilerinin 4150 K - 4300 K civarında renk ısısıyla ışık üreten standart Xenon ampulleri kullanılmaktadır.

Ballast : Xenon ampulün elektriksel gücünü sağlar. -40°C ile +105°C arası ortam ısısına dayanıklıdır.

Yaygın olarak kullanılan 3. jenerasyon ballastlarda entegre edilmiş ateşleyici Xenon ampulün ısınma gerilimini sağlar.

Geliştirilmekte olan 4. ve 5. jenerasyon ballastlarda entegre ateşleyici bulunmamaktadır. Ateşleyicinin ayrı bir modül olarak Xenon ampule takılması ile 23000 volta ulaşan gerilimin kabloyla aktarılması engellenmiş ve güvenlik artırılmıştır.

Seviye ayarlama sistemi : Xenon far bulunan otomobillerde otomatik seviye ayarlama sistemi bulunması 1998 yılında zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayede karşıdan gelen trafiğin yayılan ışıktan rahatsız olması engellenmiştir.

Farınızın yükseklik seviyesi ayarının kalibrasyonunu yetkili servislerdeki hassas cihazlarda yaptırmalısınız. Ayrıca bu cihazla farınızın sağ-sol yön ayarı da yapılmaktadır.

Seviye sensörü : Otomobilin ön ve arka akslarında bulunan sensörler aracın eğimindeki değişiklikleri algılar ve değişimleri kontrol ünitesine aktarırlar. Kontrol ünitesi topladığı bu bilgilerin doğrultusunda seviye motorunu yönetir.

Far yıkama sistemi : Elipsoidal farlarda ışığın çıktığı mercek alanı küçük olduğundan. Bu alan kirlendiğinde ışığı engellemekte ve dağılımını bozmaktadır. Bu nedenle Xenon far bulunan otomobillerde far yıkama sistemi bulunması 1996 yılında zorunlu hale getirilmiştir.

Plastik camlı farların yaygınlaşması ile birlikte geleneksel silecekli far yıkama sistemi yerini basınçlı su püskürten sileceksiz far yıkama sistemlerine bırakmıştır.

Modern far yıkama sistemleri far camının en az %70'ini temizleyebilecek ve -35 ºC ile +80 ºC arası iklimlerde çalışabilecek yapıda üretilirler.

alintidir...
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:44 Mesaj konusu:

kardeslerim en son olarak ta ornekler buldum onlari yayinlayayim.
6000K bildiginiz gibi deger yukseldikce far daha cok mavilesiyor.

8000K

10000K

12000K

_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

Ebu Zer Gifari · Tarih: 16.02.2007, 21:46 Mesaj konusu:

sevgili arkadaslarim kendi bilgilerimi akademik olarak aciklayamadigim icin bu bilgileri yeni buldum ve burdaki yazilanlari okursaniz sizin sorularinizin coguna cevap olabilir...
cunku cok guzel anlatilmis...

dedigim gibi ozelden bu konu hakkinda soru soranlarin cevaplari yanitlanmayacak.burdan devam edelim ki sizin gibi merak edenler de burdan bilgilere ulassinlar.

hayirli aksamlar.
_________________
Dilimden düşmüyor, kolaysa gelde al, içimden söküp aşkını.
Çektiysen kahrımı, helal et hakkını, zorlu sevdam HOŞÇAKAL!

firat guner · Tarih: 17.02.2007, 02:11 Mesaj konusu:

paylaşımın için saol güzel bir paylaşımmış eline koluna sağlık. Wink

Müslim YAVUZ · Tarih: 17.02.2007, 10:48 Mesaj konusu:

Evet merakı olana gerçekten kapak olacak kadar güzel bilgiler var. Açıkcası hepsini okumadım. Ama başından sonunu tahmin eddim. Güzel paylaşım. Umuyorum herkez için faydalı olur.

Saygılarım ile.
_________________
ALLAHIN HÜKMÜ İLE HÜKMETMEYENLER KAFİRLERİN TA KENDİLERİDİR.
MAİDE SURESİ 44. AYET.

SİTE İÇİNDE CHAT İÇİN TIKLAYIN !